HÀNH TRANG CÔNG DÂN TOÀN CẦU: CÙNG NHAU HỌC TRONG THỜI ĐẠI AI

20:00 22/08/2026

Sáng 22/8, tại Trường Nguyễn Siêu, chương trình “HÀNH TRANG CÔNG DÂN TOÀN CẦU: Góc nhìn từ gia đình Việt sinh sống và học tập tại phương Tây” đã diễn ra trong không khí cởi mở, với sự tham gia của cha mẹ học sinh, các con học sinh và các thầy cô giáo.

Chương trình do Trường Nguyễn Siêu phối hợp cùng Công ty Cổ phần Xuất bản Khoa học và Giáo dục Thời đại (TIMES) tổ chức, xoay quanh một câu hỏi tưởng quen thuộc nhưng ngày càng trở nên cấp thiết: Trong thời đại AI, con người cần học gì và chuẩn bị gì để làm chủ tương lai?

Trong thời đại AI, điều gì vẫn thuộc về con người?

Từ góc nhìn giáo dục, ThS. Nguyễn Thị Minh Thúy - Hiệu trưởng Trường THCS & THPT Nguyễn Siêu - nhấn mạnh: dù công nghệ thay đổi đến đâu, tư duy phản biện, kĩ năng giải quyết vấn đề, khả năng làm việc nhóm và giáo dục toàn diện vẫn là những yếu tố cốt lõi. AI có thể trở thành một công cụ mạnh mẽ, nhưng không thể thay thế nền tảng giáo dục giúp một người trẻ hình thành tư duy, nhân cách và năng lực thích ứng.

Ở một góc nhìn khác, TS. Nguyễn Tuệ Anh – tiến sĩ và chuyên gia nghiên cứu Chính sách Công tại Đại học Greenwich (Anh) – chia sẻ một điều rất thú vị: dù nghiên cứu và viết sách về AI trong giáo dục, chị lại hạn chế sử dụng AI trong chính công việc và cuộc sống của mình. Bởi đôi khi, cần chủ động chậm lại để suy nghĩ, quan sát và cảm nhận. Đó mới là những điều mà AI không thể thay con người trải nghiệm.
 TS. Nguyễn Tuệ Anh cũng đồng tình với một chia sẻ đầy tính phản biện của một học sinh lớp 9 tại chương trình: “AI tẩy bớt nền nghệ thuật và sự sáng tạo”. Một nhận định khiến cuộc trò chuyện về AI không dừng lại ở câu hỏi "AI làm được gì?", mà chuyển sang câu hỏi quan trọng hơn: "Nếu quá quen với việc để AI suy nghĩ thay mình, chúng ta có đang đánh mất khả năng tự mình tạo ra những điều mới?".

TS. Vương Phan Tuấn – Giảng viên cao cấp ngành Khoa học Máy tính và Học máy tại Đại học Greenwich (Anh) mang đến một góc nhìn thực tế từ giáo dục và công nghệ tại Anh. Theo anh, cha mẹ ở Anh thường khuyến khích trẻ sáng tạo, chủ động khám phá, thậm chí nghịch ngợm, bởi chính quá trình đó mới là cách kích thích khả năng sáng tạo của con.

Anh cũng chia sẻ về sự phát triển của các công cụ AI dành riêng cho lứa tuổi thiếu niên, với cách tiếp cận hướng tới việc không chỉ đưa ra đáp án nhanh chóng mà còn giúp người trẻ đi qua hành trình suy nghĩ để tìm đến kết quả, một cách tiếp cận nhằm hạn chế sự lệ thuộc vào AI và khuyến khích người học đào sâu tư duy.

Và có lẽ, một trong những góc nhìn đặc biệt nhất của chương trình đến từ Panda Vương Trúc Anh, 14 tuổi, đại diện cho thế hệ Alpha lớn lên cùng AI.

Panda chia sẻ rằng tại trường học tại Anh, thầy cô không khuyến khích học sinh sử dụng AI, và bản thân em cũng ít dùng AI trong học tập. Với Panda, AI trước hết chỉ là một công nghệ, một công cụ hỗ trợ cho những nhu cầu thực tế của cuộc sống, chứ không phải một công cụ để làm thay việc học và tư duy.

Một gia đình sống cùng AI, nhưng không để AI sống thay mình

Có lẽ đây là một trong những điều thú vị nhất được hé mở qua câu chuyện của "gia đình điểm 10" này.

Bố - nghiên cứu công nghệ, tìm cách giúp con người sử dụng AI tốt hơn và làm chủ AI một cách an toàn.

Mẹ - coi trọng sự sáng tạo và luôn muốn con tự suy nghĩ trước. Vì vậy, trong gia đình, trước mỗi vấn đề hay câu hỏi, giấy bút luôn xuất hiện trước, rồi mới đến máy tính và AI.

Còn Panda, từ trải nghiệm học tập của chính mình, cho rằng AI chỉ là một phần mềm và ở trường học, không nên để AI trở thành công cụ thay thế quá trình suy nghĩ của học sinh.

Đó cũng chính là tinh thần xuyên suốt của chương trình: không cực đoan với AI, nhưng cũng không phụ thuộc vào AI.

AI có thể giúp chúng ta tìm kiếm nhanh hơn, xử lý nhiều thông tin hơn và mở ra những khả năng mới. Nhưng để trở thành một công dân toàn cầu, người trẻ vẫn cần khả năng đặt câu hỏi, tư duy độc lập, sáng tạo, giải quyết vấn đề, hợp tác và quan trọng nhất là khả năng tự học và tự trưởng thành.

Gia đình – Nhà trường – Học sinh: Cùng nhau học trong thời đại AI

Một buổi sáng không chỉ để nói về AI, mà để cùng nhau đặt lại câu hỏi về con người, giáo dục và cách chúng ta muốn thế hệ tương lai trưởng thành như thế nào.

Cũng tại chương trình, để kết nối những chia sẻ của gia đình Panda, triết lý giáo dục của Trường Nguyễn Siêu với chủ đề của sự kiện, ông Vũ Trọng Đại - Giám đốc TIMES đã có giới thiệu những cuốn sách "Học máy và trí tuệ con người", "Học tập siêu hiệu quả", "What You Need to Know About AI" (Tạm dịch: Điều cần biết về AI) - Panda Vương Trúc Anh dịch, "AI ĐÀO TẠO AI" - tác giả Nguyễn Tuệ Anh và Vương Phan Tuấn, AI cho phụ huynh - tác giả Phùng Hải Long. Đó cũng là những triết lý mà TIMES theo đuổi: AI không thay thế con người, nhưng luôn đồng hành với giáo dục, để con người trong thời đại AI cùng nhau học tốt.

Nhà trường trân trọng cảm ơn Công ty Cổ phần Xuất bản Khoa học và Giáo dục Thời đại (TIMES), các thầy cô, quý cha mẹ học sinh và các con đã cùng tạo nên một buổi giao lưu nhiều câu hỏi, nhiều góc nhìn và nhiều suy ngẫm đáng nhớ.

AI có thể ngày càng thông minh hơn. Nhưng tương lai vẫn cần những con người biết suy nghĩ, biết sáng tạo và biết làm chủ chính mình!